We gaan er vaak van uit dat wanneer mensen worstelen met focus, prestaties, communicatie of leiderschap, de oplossing ligt in beter time management, meer discipline of efficiëntere gewoontes.
Maar duurzame verandering ontstaat zelden door harder te duwen. Veel vaker ontstaat ze wanneer mensen zich letterlijk veilig genoeg voelen om een volgende stap te zetten.
Enkele maanden geleden kwam Piet in coaching. Als lid van het managementteam werd hij overspoeld door de enorme hoeveelheid werk. Lange dagen, weekends, vakanties, … alles moest eraan geloven, en toch kreeg hij het werk nooit echt afgerond.
Uiteraard wilde hij daar meteen iets aan doen.
Hij benaderde zijn ontwikkelingstraject zoals hij een klantenproject zou aanpakken: van de “As Is” naar de “To Be” in een rechte lijn, zo snel mogelijk.
Als coach was ik het daar niet mee eens
Nog meer “to do’s” toevoegen aan het leven van iemand wiens zenuwstelsel al volledig in overdrive staat, leidt niet tot duurzame verandering. Daarom lag de eerste opdracht niet meteen op tips en tricks rond productiviteit of op efficiëntietechnieken, maar op iets veel eenvoudigers, nl. zichzelf observeren en monitoren op verschillende parameters.
Wat al snel duidelijk werd, was dat het autonome zenuwstelsel van Piet al lange tijd onder chronische stress functioneerde.
Zijn slaap was kort en vaak onderbroken. Hij at onregelmatig, sloeg maaltijden over en at ’s avonds laat nog zware maaltijden. Beweging en sport waren volledig uit zijn leven verdwenen omdat er simpelweg “geen tijd” voor was. Zowel thuis als op het werk werd hij steeds prikkelbaarder en ongeduldiger. Zijn communicatie verloor scherpte omdat hij, in zijn eigen woorden, “gewoon zijn woorden niet meer vond.”
Dat werd dus het echte vertrekpunt. Niet performantie-optimalisatie. Niet efficiëntie. Maar regulatie!
In het begin zag Piet dit als een frustrerende omweg. Na de eerste sessie zei hij:
“Volgende keer moeten we echt aan de slag met tips en tricks om mijn efficiëntie te verhogen.”
Gelukkig was hij bereid zich open te stellen voor het proces. Hij begon een aantal fysiologische en gedragsmatige parameters op te volgen om beter zicht te krijgen op de balans — of disbalans — van zijn “body budget.” Pas na dat bewustzijn kwam het actieplan. En zoals altijd ging Piet daar zeer gedisciplineerd mee aan de slag.
Tegen de derde sessie hoefde niemand hem nog te overtuigen. Hij ervaarde zelf het verschil. Meer helderheid. Meer rust. Meer focus. Meer aanwezigheid.
En toen zijn CEO hem later complimenteerde met de kwaliteit van zijn bijdragen tijdens managementmeetings, de scherpte van zijn communicatie en de manier waarop hij nu aanwezig was in de ruimte, werd de verandering onmiskenbaar.
Wat veranderde, was niet alleen zijn mindset. Zijn volledige systeem veranderde.
Waar Lichaam en Geest Elkaar Ontmoeten
In coaching werken we vaak met mensen die een zware cognitieve en emotionele belasting dragen. Ze navigeren voortdurend door complexiteit, onzekerheid, conflicterende prioriteiten en constante druk. Vaak beschouwen ze zichzelf niet als “burn-out”, maar functioneren ze simpelweg niet meer op hun volle capaciteit.
Ze worden reactiever. Minder gefocust. Emotioneel minder flexibel. Sneller overweldigd.
Vaak interpreteren we dat als een motivatieprobleem, een mindset-kwestie of slecht time management.
Maar onderliggend speelt er vaak iets veel fundamenteler: het lichaam-geestsysteem beschikt niet langer over voldoende interne hulpbronnen om aan de externe vraag te voldoen.
Energie is niet alleen psychologisch. Het is fysiologisch.
Onze biologie reageert voortdurend op hoe veilig of onveilig ons systeem de wereld ervaart.
En dat heeft enorme implicaties voor leiderschap en coaching.
Daarom is regulatie van het zenuwstelsel geen “zachte” wellness aanvulling. Het is fundamenteel.
Praktijken zoals kwalitatieve slaap, beweging, herstel, ademhalingsoefeningen, mindfulness, sociale verbinding en zingeving zijn geen luxe. Het zijn biologische interventies die het systeem opnieuw in staat stellen om effectief te functioneren onder druk.
Coaching van het Volledige Systeem
Dat verandert ook de manier waarop wij bij Notice the Difference! naar coaching en ontwikkeling kijken.
Wanneer iemand worstelt met opvolging, aanwezigheid, communicatie of emotionele reactiviteit, zou de eerste vraag niet altijd moeten zijn: “Hoe zorgen we ervoor dat deze persoon beter presteert?”
Soms is de betere vraag: “Wat put dit systeem uit?” En: “Wat zou helpen om het te herstellen?”
Want duurzame groei ontstaat niet vanuit chronische activatie en voortdurende druk. Ze ontstaat wanneer mensen opnieuw voldoende interne veiligheid, energie en regulatie ervaren om toegang te krijgen tot de capaciteiten die al in hen aanwezig zijn: helderheid, veerkracht, zelfleiderschap en verbinding.
Soms is de meest effectieve interventie niet nóg een strategie, framework of productiviteitstechniek toevoegen.
Soms gaat het erom iemand te helpen de omstandigheden te herstellen waarin brein en lichaam opnieuw optimaal kunnen functioneren.
Want blijvende transformatie begint zelden door harder te duwen.
Ze begint wanneer het systeem zich eindelijk veilig genoeg voelt om vooruit te bewegen.
© Nadja Talpaert
