Ik werk regelmatig met internationale teams. Één van de meest overschatte aannames is:
“We spreken allemaal Engels en we hebben internationale ervaring, dus dat moet wel lukken samen!”
Niet dus!
Dit is wat er eigenlijk speelde:
Onlangs had ik het plezier met een heel ervaren leiderschapsteam te werken.
Negen executives, zes nationaliteiten: Nederland, Duitsland, Roemenië, Singapore, China en de Verenigde Staten.
Zes verschillende manieren van denken, communiceren, samenwerken, vertrouwen bouwen, feedback geven, niet akkoord gaan, … Boven de waterlijn ging het op het eerste zicht vrij goed, al waren er inefficiënties in de communicatie en enkele wrijvingen in de samenwerken vastgesteld.
Maar onder de oppervlakte speelde zich een ander verhaal af:
Meetings voelden stroef en soms inefficiënt. Feedback kwam niet altijd goed aan.
Beslissingen duurden langer dan nodig. Sommige mensen spraken veel, anderen nauwelijks. Soms werd er niet gereageerd op email, maar dan via ‘de baas’ commentaar gegeven.
Wat er écht speelde en wat we samen ontdekten was dat het probleem niet zat in persoonlijkheden of communicatiestijl, maar in onzichtbare culturele verschillen.
Zo gingen we te werk:
Met behulp van de genuanceerde Culture Mapping van Erin Meyer, verkenden we vragen zoals:
Hoe direct geef je feedback in je cultuur?
Hoe ga je om met meningsverschillen?
Hoe neem je beslissingen, participatief of top down?
Wat betekent “op tijd” zijn in een meeting?
Bouw je vertrouwen op via prestaties of via relaties en persoonlijke connectie?
Plots vielen er puzzelstukjes in elkaar.
Tijdens de workshop kwamen interessante voorbeelden naar boven.
Het teamlid uit Nederland gaf aan:
“Ik ben gewoon direct. Als iets niet goed is, zeg ik dat onmiddellijk en dat betekent dat ik je waardeer, anders doe ik die moeite niet”
Waarop de collega uit China reageerde:
“Waardering?! Voor mij is dat gecorrigeerd worden in publiek. Dan klap ik dicht.”
En het teamlid uit de VS vulde aan:
“Ik geef ook directe feedback, maar wel verpakt in iets positiefs en ‘encouraging’, as I want the other to feel good to act on it.”
Roemeense collega op het puntje van haar stoel:
“Maar dààrom weet ik dus niet wat er echt fout loopt en denk ik dat het goed genoeg is en reageer ik niet.”
Of dit voorbeeld in de namiddag:
Singaporese leider zei met kin geheven “this might be challenging”. Waarbij de Amerikaanse collega hoorde: “OK, we can proceed”, terwijl dit eigenlijk een duidelijke ‘nee’ was.
Wat hier gebeurde, zie ik zo vaak.
De één denkt: ik ben helder en efficiënt
en de ander ervaart: dit is confronterend en zelfs respectloos.
Niemand heeft gelijk of ongelijk
Maar zonder inzicht of gesprek, ontstaat er wrijving. En wrijving in executive teams kost mens en organisatie héél veel: geld, moeite, tijdsverlies, verwarring in en tussen teams, onrust in de organisatie, inefficiënties in productie, passiviteit, klantverlies, misverstanden, ja ook met klanten!
Cultuur uit zich heel concreet in verschillende gedragingen: Hoe we communiceren, hoe we feedback geven, hoe we beslissen, hoe we vertrouwen opbouwen, hoe we overtuigen, hoe we omgaan met tijd, conflict en hiërarchie.
De grootste doorbraak
kwam door de combinatie van inzicht in deze 8 belangrijkste dimensies van cultuurverschillen én door het begeleiden van een ronde tafel gesprek:
Wat klopt voor jou in je cultuur?
Wat klopt er voor jou persoonlijk in dit team?
Welke tips wil je je collega’s meegeven?
Elke deelnemer deelde: Wat herkenbaar was vanuit hun cultuur, wat helemaal niet klopte, hoe ze zelf het liefst samenwerken, wat ze nodig hebben van anderen.
En dat veranderde de dynamiek. Er ontstond begrip, nuance, verbinding. Weg van verkeerde aannames en stereotypes, op naar expliciete afspraken over elkaar feedback geven, ‘nee’ zeggen, meningsverschillen bespreekbaar maken, meetings structuren, vertrouwen bouwen, etc.
Wat dit mij opnieuw bevestigde, is dat culturele verschillen niet verdwijnen, maar wél de verwarring erover. Sterke internationale teams maken deze verschillen zichtbaar, bespreekbaar en werkbaar.
Notice the difference and then work with it! 😊
Werk jij ook in een internationaal team?
Welke ongeschreven regels spelen er bij jullie?
En hoe maken jullie deze zichtbaar, bespreekbaar en werkbaar?
© Elke Van Hooreweghe
